Klasy 1–3
Jesteś w ponad połowie wodą
U dorosłych woda to zwykle około 50–60% masy ciała. U niemowląt ten udział jest wyższy.
Akademia Wody / Ciekawostki
30 niezwykłych ciekawostek o wodzie
Krótko, ciekawie i ze źródłem. Rozwiń kartę, aby dowiedzieć się więcej i sprawdzić się pytaniem.
Klasy 4–6
Mózg też potrzebuje wody
Mózg w dużej części składa się z wody. Nawet łagodne odwodnienie może utrudniać koncentrację.
Klasy 4–6
Pot to naturalna klimatyzacja
Gdy jest nam gorąco, skóra wydziela pot. Parujący pot zabiera ciepło i chłodzi ciało.
Klasy 1–3
Wysiłek = więcej wody
Podczas ruchu tracimy więcej wody z potem i oddechem. Trzeba ją uzupełniać, pijąc przed, w trakcie i po aktywności.
Klasy 4–6
Pragnienie to sygnał alarmowy
Organizm wykrywa niedobór wody i wysyła sygnał: pragnienie. Inne oznaki to suchość w ustach i ciemniejszy mocz.
Klasy 1–3
Niebieska planeta
Oceany pokrywają około 71% powierzchni Ziemi. Z kosmosu nasza planeta wygląda na niebieską.
Klasy 4–6
Słodkiej wody jest mało
Tylko około 2,5–3% wody na Ziemi to woda słodka. Reszta jest słona.
Klasy 7–8+
Większość słodkiej wody jest zamrożona lub ukryta
Ponad dwie trzecie słodkiej wody to lodowce i pokrywy lodowe. Duża część pozostałej to wody podziemne.
Klasy 1–3
Woda krąży bez końca
Woda paruje, tworzy chmury, spada jako deszcz lub śnieg i wraca do rzek, gleby i oceanów.
Klasy 7–8+
Woda może być bardzo stara
Woda w głębokich warstwach podziemnych lub w lodowcach może pozostawać tam przez tysiące lat.
Klasy 4–6
Lód pływa, choć jest stałą wodą
Lód jest mniej gęsty od ciekłej wody, więc unosi się na jej powierzchni.
Klasy 1–3
Owady, które chodzą po wodzie
Nartniki mogą stać na powierzchni wody dzięki napięciu powierzchniowemu.
Klasy 4–6
Woda ma „skórkę”
Cząsteczki wody silnie się przyciągają. Na powierzchni tworzy to efekt elastycznej warstwy — napięcie powierzchniowe.
Klasy 7–8+
100°C to nie zawsze punkt wrzenia
Woda wrze w 100°C przy ciśnieniu na poziomie morza. Wysoko w górach wrze w niższej temperaturze.
Klasy 4–6
Mróz potrafi kruszyć skały
Woda wnika w szczeliny skał, zamarza i zwiększa objętość. Powtarzane zamarzanie poszerza szczeliny.
Klasy 1–3
Pij regularnie, nie na zapas
Najlepiej pić małymi porcjami przez cały dzień, np. na przerwach. Organizm nie magazynuje wody „na później”.
Klasy 1–3
Woda ma zero kalorii
Czysta woda nie dostarcza energii — nie ma kalorii ani cukru.
Klasy 4–6
Woda z kranu jest kontrolowana
W Polsce jakość wody z wodociągów badają przedsiębiorstwa wodociągowe i inspekcja sanitarna.
Klasy 1–3
Twoja butelka też lubi kąpiel
Butelkę wielokrotnego użytku płucz codziennie i regularnie myj ciepłą wodą z płynem.
Klasy 4–6
Rozpoznaj oznaki odwodnienia
Pragnienie, suchość w ustach, ból głowy, zmęczenie i ciemny mocz mogą świadczyć o zbyt małej ilości płynów.
Klasy 7–8+
Ślad wodny — woda, której nie widać
Ślad wodny to cała woda zużyta do wyprodukowania rzeczy lub żywności, którą używamy.
Klasy 4–6
Codzienne rzeczy „piją” wodę
Produkcja ubrań, papieru czy jedzenia wymaga wody — często więcej, niż się wydaje.
Klasy 1–3
Mniej marnowania, więcej wody
Zakręcanie kranu podczas mycia zębów, krótszy prysznic i naprawa przecieków pomagają oszczędzać wodę.
Klasy 4–6
Rzeki to arterie przyrody
Rzeki dostarczają wodę roślinom, zwierzętom i ludziom oraz łączą różne ekosystemy.
Klasy 1–3
Plastik w wodzie zostaje na długo
Plastikowe odpady trafiające do rzek i mórz rozpadają się powoli, tworząc drobne fragmenty.
Klasy 4–6
Najgłębsze miejsce oceanu
Głębia Challengera w Rowie Mariańskim na Pacyfiku ma prawie 11 km głębokości.
Klasy 4–6
Chmura to miliardy kropelek
Chmury powstają, gdy para wodna ochładza się i skrapla na drobinach pyłu w powietrzu.
Klasy 4–6
Skąd sól w morzu?
Deszcz i rzeki wypłukują minerały ze skał i niosą je do oceanu. Woda paruje, a sól zostaje.
Klasy 7–8+
Gorąca i zamarzająca? To zależy
Woda wrze i zamarza w różnych temperaturach zależnie od ciśnienia i składu. Słona woda zamarza poniżej 0°C.
Klasy 1–3
Przezroczysta nie znaczy bezpieczna
Bakterie, wirusy i wiele substancji chemicznych są niewidoczne gołym okiem.
Każda karta wskazuje źródło instytucjonalne. Liczby podajemy w zaokrągleniu, tak jak w źródłach.