Zostań wodnym naukowcem

Eksperyment 1

Dlaczego pieprz ucieka przed mydłem?

Materiały

• Talerz
• Woda
• Mielony pieprz
• Płyn do naczyń
• Patyczek

Krok po kroku

1. 1Wlej wodę na talerz.
2. 2Posyp powierzchnię pieprzem.
3. 3Zanurz patyczek w płynie do naczyń.
4. 4Dotknij nim środka talerza i obserwuj.

Co się dzieje?

Mydło osłabia napięcie powierzchniowe w miejscu dotknięcia. Silniejsze napięcie na brzegach „odciąga” pieprz na boki.

Bezpieczeństwo

Nie trzyj oczu rękami z pieprzem. Umyj ręce po zabawie.

Eksperyment 2

Czy jajko może pływać w wodzie?

Materiały

• Wysoka szklanka
• Woda
• Surowe jajko
• Sól
• Łyżka

Krok po kroku

1. 1Włóż jajko do szklanki z wodą — opada.
2. 2Wyjmij jajko.
3. 3Rozpuść w wodzie kilka łyżek soli.
4. 4Ponownie włóż jajko i obserwuj.

Co się dzieje?

Słona woda ma większą gęstość niż słodka. Gdy gęstość roztworu przewyższa gęstość jajka, jajko unosi się.

Bezpieczeństwo

Umyj ręce po dotykaniu surowego jajka. Nie jedz jajka z doświadczenia.

Eksperyment 3

Jak powstaje deszcz w słoiku?

Materiały

• Słoik
• Ciepła (nie wrząca) woda
• Talerzyk lub metalowa pokrywka
• Kostki lodu

Krok po kroku

1. 1Wlej do słoika kilka centymetrów ciepłej wody.
2. 2Przykryj słoik talerzykiem.
3. 3Połóż na talerzyku lód.
4. 4Obserwuj krople pod talerzykiem.

Co się dzieje?

Ciepła woda paruje, para ochładza się przy zimnej powierzchni i skrapla w krople — jak w chmurze, które potem spadają.

Bezpieczeństwo

Wodę nalewa dorosły. Nie używaj wrzątku. Uważaj na szkło.

Eksperyment 4

Czy można odwrócić szklankę z wodą?

Materiały

• Szklanka lub plastikowy kubek
• Woda
• Sztywna kartka
• Miska

Krok po kroku

1. 1Napełnij kubek wodą po brzegi.
2. 2Połóż kartkę na kubku.
3. 3Przytrzymując kartkę, odwróć kubek nad miską.
4. 4Powoli zabierz rękę od kartki.

Co się dzieje?

Ciśnienie powietrza naciska na kartkę od dołu, a napięcie powierzchniowe uszczelnia brzeg. Woda zostaje w kubku.

Bezpieczeństwo

Rób to nad miską lub zlewem. Lepiej użyć plastikowego kubka.

Eksperyment 5

Jak działa filtracja wody?

Przefiltrowana w domu woda NIE jest zdatna do picia. Nie pij jej ani nie podawaj zwierzętom.

Materiały

• Przecięta plastikowa butelka
• Wata
• Drobny i gruby żwir
• Piasek
• Mętna woda (z ziemią)

Krok po kroku

1. 1Odwróć górną część butelki szyjką w dół.
2. 2Ułóż warstwy: wata, piasek, drobny żwir, gruby żwir.
3. 3Wlej powoli mętną wodę.
4. 4Porównaj wodę przed i po filtracji.

Co się dzieje?

Warstwy zatrzymują większe cząstki, więc woda staje się bardziej przejrzysta. Nie usuwają jednak bakterii, wirusów ani rozpuszczonych substancji.

Bezpieczeństwo

Ciecie butelki wykonuje dorosły. Myj ręce po pracy z ziemią.

Eksperyment 6

Dlaczego lód pływa?

Materiały

• Przezroczysta szklanka
• Woda
• Kostki lodu

Krok po kroku

1. 1Napełnij szklankę wodą.
2. 2Wrzuć kostki lodu.
3. 3Obserwuj, jaka część lodu wystaje nad wodę.

Co się dzieje?

Lód jest mniej gęsty od ciekłej wody, bo zamarzające cząsteczki tworzą ażurową sieć. Większa część kostki jest jednak pod wodą.

Bezpieczeństwo

Wytrzyj rozlaną wodę, by się nie poślizgnąć.

Eksperyment 7

Jak woda wędruje przez papier?

Materiały

• Dwa kubki
• Woda
• Barwnik spożywczy
• Pasek ręcznika papierowego

Krok po kroku

1. 1Napełnij jeden kubek zabarwioną wodą.
2. 2Postaw obok pusty kubek.
3. 3Połącz kubki paskiem papieru.
4. 4Obserwuj przez kilkanaście minut.

Co się dzieje?

Woda wnika w drobne przestrzenie między włóknami papieru — to podciąganie kapilarne. Podobnie woda przemieszcza się w glebie i roślinach.

Bezpieczeństwo

Barwnik może plamić. Nie pij wody z doświadczenia.

Eksperyment 8

Jak powstaje tęcza?

Materiały

• Szklanka wody
• Biała kartka
• Słoneczne okno lub latarka

Krok po kroku

1. 1Postaw szklankę wody w słońcu na brzegu stołu.
2. 2Połóż pod nią białą kartkę.
3. 3Przesuwaj kartkę, aż zobaczysz kolory.

Co się dzieje?

Światło przechodząc przez wodę załamuje się, a każdy kolor załamuje się trochę inaczej. Białe światło rozszczepia się na barwy.

Bezpieczeństwo

Nigdy nie patrz bezpośrednio w Słońce.